Category Archives: Iz istorije
Mir Jam- legendarna sprska spisateljica dotakla je zvezde da bi umrla u sramoti i bedi
Mir Jam je pseudonim književnice čiji su romani obeležili period između dva rata u Kraljevini Jugoslaviji i učinili je najčitanijim ženskim autorom. Srpska Džejn Ostin, kako je često nazivaju, opet je osvojila srpsku publiku kada su njeni romani ekranizovani i stekli su izuzetnu popularnost. Milica Jakovljević je rođena u Jagodini 22. aprila 1887. godine, a detinjstvo i mladost je provela u Kragujevcu. Posle Prvog svetskog rata se preselila u Beograd, kako bi započela karijeru kao novinarka u „Novostima“ kao jedna od retkih žena u poslu.
Tadž Mahal spomenik
Tokom XVI veka Moguli prodiru u Indiju, ujedinjujući je u jednu celinu, na severu, do visoravni Dekan. Da se podsetimo, Mogul je persijska reč, koja označava potomke Džingis Kana, poznato nam je da su njegove horde opustošile Europu. Prvi mogulski vladar Babur stigao je iz Persije i bio je u srodstvu sa mogulskim carevima. Njegov naslednik Akbar (Veliki) shvatio je da je nužna verska tolerancija u zemlji kontrasta kao što je Indija, dok Islam posle Hinduizma postaje druga dominatna religija. U tom nekom smislu zemlja od padina Himalaja sve do visoravni Dekan postaje centralizovana od strane Delhijskog sultanata.
Tužna sudba ćerki kneza Lazara
Sestre Olivere Lazarević su ponele teško breme srednjevekovne Srbije. Dragana je brakom doprinela uspostavljanju bliskijih odnosa sa Bugarskom. Teodora je bila udata za ugarskog palatina. O princezi Oliveri Lazarević, koja je posle Kosovskog boja morala da ode u Bajazitov harem, ispisane su mnoge stranice, pa i naše u magazinu „Život plus“. Najmlađa ćerka kneza Lazara Hrebeljanovića i kneginje Milice bila je zalog mira između srpskog naroda i Otomanskog carstva, i ona je svoju žrtvu podnela stoički. Pisalo se i o njenoj najstarijoj sestri Mari, udatoj za velmožu Vuka Brankovića, sa kojim je dobila sinove Đurađa, Grgura i Lazara, kao i o Jeleni udatoj Balšić.
LUKIJAN MUŠICKI (1777—1837)
Rođen je u selu Temerinu, 27. januara 1777. Srpsku osnovnu školu svršio je u mestu rođenja, nemačku u Titelu, gimnaziju u Novom Sadu i u Segedinu. U Pešti je učio filozofiju i prava, ali naročito se bavio estetikom i poezijom. 1800. godine stupi kao činovnik u mitropolijsku kancelariju u Karlovcima, i u isto doba postane nastavnik u bogosloviji. 1802. zakaluđeri se, i mesto krštenog imena Luka dobije kaluđersko ime Lukijan. Neprestano u pridvornoj službi kod mitropolita i u bogosloviji, gde predaje slovenski jezik, on čita, usavršava se, uči grčki i engleski. Kaluđeri ga ne vole zbog njegovog obrazovanja, mitropolit mu zabranjuje da piše stihove, i on sporo napreduje u crkvenim činovima.
.jpg)
Pavle Popović i jugoslovenska književnost
Istaknuti srpski istoričar književnosti Pavle Popović (1868—1939) razvijao je koncept jugoslovenske književnosti u više svojih dela tokom nekoliko decenija. Ovaj koncept kod Popovića je prvobitno bio deo jugoslovenske propagande u Prvom svetskom ratu, koja je trebalo da posluži za opravdanje težnje ka stvaranju jugoslovenske države. Zanemarujući često naučne skrupule, Popović je u kasnijem periodu svog stvaralaštva istakao ovaj koncept kao svoju ključnu književnoistorijsku paradigmu…
Georgije Magarašević
Georgije Magarašević (10/22. septembar 1793, Srem, tada Habzburška monarhija — 6/18. januar 1830, Novi Sad) je bio srpski kulturni radnik, istoričar, književnik, književni kritičar, profesor Gimnazije u Novom Sadu, pokretač i prvi urednik časopisa Serbska letopis koji je kasnije nazvan Letopis serbski i koji je vremenom postao časopis sa najdužim kontinuitetom izlaženja u srpskoj kulturi.
Dimitrije Davidović
U Zemunu je 23. oktobra 1789. godine rođen Dimitrije Davidović, srpski političar i diplomata, tvorac Sretenjskog ustava, novinar i publicista. Zanimljivo je da je Davidović prvo bio lekar i knežev privatni sekretar, a potom se u Carigradu istakao kao diplomata, što je kasnije uticalo na njegovu političku karijeru. Ipak, Davidović je svoju karijeru krunisao pisanjem Sretenjskog ustava, i time što je bio deveti predsednik vlade i ministar u vreme prve vladavine kneza Miloša Obrenovića. Uspeo je da se nametne i da bude veoma važna figura odmah uz velikog kneza.
Dimitrije Sinait je najstariji srpski književnik
Da su se Srbi služili glagoljicom, to se odavno zna, iako je doskora bio poznat relativno mali broj spomenika koji se na neposredan ili posredan način mogu vezati za srpsko srednjovekovno nasleđe. Uglavnom se smatra da je srpska pismenost materijalno posvedočena tek od poslednjih decenija XII veka. Razlog je u tome što se verovalo da su svi stariji spomenici, naprosto, izgubljeni. Pa ipak, više puta je isticano da Miroslavljevo jevanđelje i drugi spomenici od univerzalnog značaja nisu mogli nastati ni iz čega, odnosno iz skromne, nerazvijene kulture.
Prva strana Kijevskih listića, rukopis Dimitrija Sinaita
Južni Sloveni su u Podunavlju još od neolita
Teorija Marija Alineija, povezujući civilizacijski kontinuitet od paleolita do danas, otvorila je put za nova istraživanja na polju srbistike.
Marija Gimbutas (arheolog), Stara Evropa u 6/5. milenijumu p. n. e.
Prvi gradonačelnik Beograda: Sin Zmaja od Avale koji je postao vojvoda sa 18 godina
Biti gradonačelnik jednog grada velika je čast, ali biti prvi gradonačelnik Beograda od stvaranja novovekovne srpske države je zagarantovano mesto u legendi i istoriji. Ilija Čarapić je prvi upravnik sadašnjeg glavnog grada Srbije, a može se slobodno reći da je imao pedigre za tu titulu, iako mnogi Beograđani nisu upućeni u njegovu lozu i delanje tokom mandata.
Stari Beograd, Foto: Arhiva RAS
OD KNJIGE DO DUŠE 