Da li znate šta je naziv internet domena? A šta je DNS? Za šta je skraćenica ccTLD, a za šta ccSLD? Da li znate koja je razlika između generičkog i nacionalnog domena najvišeg nivoa?

Internet (Internet) – globalni elektronski komunikacioni sistem sačinjen od velikog broja međusobno povezanih računarskih mreža i uređaja, koji razmenjuju podatke koristeći zajednički skup komunikacionih protokola.

Internet protokol (IP – Internet protocol) – skup standarda koji omogućavaju prenos paketa podataka između računara i drugih uređaja povezanih na istu ili različite mreže.

IP adresa (IP address) – jedinstvena numerička oznaka koja je dodeljena svakom uređaju povezanom na mrežu, definisana u sklopu IP protokola.

IPv4 (Internet Protocol version 4) – verzija internet protokola koja omogućava 32-bitne IP adrese i na kojoj je još uvek baziran najveći deo internet saobraćaja. Sastoji se od niza cifara razdvojenih tačkama (npr. 91.199.17.1).

IPv6 (Internet Protocol version 6) – nova verzija internet protokola koja omogućava 128-bitne IP adrese i povećanje raspoloživog broja IP adresa, nakon što su mogućnosti IPv4 postale nedovoljne. Sastoji se od niza heksadecimalnih cifara razdvojenih dvotačkama (npr. 2001:db8:85a3::8a2e:370:7334).

Internet domen (Internet domain) – skup podataka koji opisuje jedinstvenu administrativno-tehničku celinu na Internetu, prema pravilima DNS sistema. Ovi podaci mogu da budu adrese računara, resursa ili servisa na domenu (www, mail, ftp…), nazivi i adrese DNS servera, sigurnosni podaci za DNSSEC i dr. Globalnu vidljivost internet domena omogućava DNS servis.

Internet adresa (Internet address) – jedinstvena tekstualna oznaka vezana za određeni internet domen i može da bude URL adresa ili adresa e-pošte.

URL (Uniform Resource Locator) – jedinstvena adresa određenog resursa na Internetu, poput pojedinačne veb strane, fajla ili servisa.

Adresa e-pošte (E-mail address) – jedinstvena adresa elektronskog poštanskog sandučeta, sastavljena od korisničkog imena, znaka @ i naziva domena (npr. info@rnids.rs).

DNS (Domain Name System) – bazni internet servis, koji omogućava prevođenje tekstualnih u numeričke oznake i obratno. DNS omogućava jednostavnije korišćenje Interneta, jer je internet komunikacija bazirana na numeričkim IP adresama koje su ljudima teške za pamćenje.

DNS server (DNS Server) – uređaj koji omogućava da se za tražene usluge na određenom internet domenu dobiju odgovarajuće IP adrese neophodne za komunikaciju i razmenu podataka u mreži. DNS server ove podatke o domenima i IP adresama preuzima iz zbirke podataka, koja se naziva DNS zona ili DNS tabela.

DNSSEC (DNS Security Extensions) – sistem sigurnosnih standarda koji omogućava proveru integriteta podataka u DNS sistemu.

Naziv internet domena (Internet domain name) – tekstualna oznaka koju korisnik registruje za svoje potrebe, čime stvara administrativno-tehničku mogućnost za vidljivost internet domena pod tim nazivom. Prilikom registracije, naziv se upisuje u Centralni registar, kojim upravlja Registar internet domena. Naziv internet domena je aktivan kada se izvrši upis podataka o registraciji, uključujući podatke o DNS serverima, u DNS tabelu Centralnog registra i ta tabela aktivira na javnim DNS serverima. Naziv internet domena tradicionalno se zapisivao slovima engleskog alfabeta (ASCII kod), ali je razvojem IDN standarda uvedena mogućnost da nazivi domena budu i na drugim svetskim jezicima i pismima. Naziv internet domena sastoji se iz niza alfanumeričkih segmenata, razdvojenih tačkama, saglasnih internet standardima.

Domen najvišeg nivoa (TLD – Top-level domain) – internet domen koji je registrovan na najvišem nivou u DNS hijerarhiji. TLD se upisuju u osnovnoj – tzv. korenskoj zoni (DNS root zone), kojom upravlja Internet korporacija za dodeljene nazive i brojeve (ICANN – Internet Corporation for Assigned Names and Numbers). TLD se uvek nalazi iza poslednje tačke sa desne strane u nazivu bilo kog internet domena nižeg nivoa. Na primer, u nazivima domena rnids.rs, bg.ac.rs, google.com… „.rs“ i „.com“ predstavljaju TLD-ove. ICANN delegira TLD-ove na upravljanje nacionalnim i globalnim registrima internet domena. TLD mogu da budu generički (gTLD), nacionalni (ccTLD) i infrastrukturni (npr .ARPA).

Domen drugog nivoa (SLD – Second-level domain) – internet domen koji je registrovan ispod TLD-a i od njega je odvojen tačkom. Na primer, u nazivu domena rnids.rs, „rnids“ je domen drugog nivoa u odnosu na domen .RS.

Generički domen najvišeg nivoa (gTLD – generic Top-level domain) – internet domeni vezani za opšte pojmove ili skraćenice, a nazivaju se i globalni internet domeni. Prvobitnih sedam gTLD-a imaju oznaku od tri slova, kao skraćenicu koja sugeriše delatnost registranta naziva domena (.COM, .ORG, .NET, .EDU, .GOV, .MIL i .INT). Od 2000. godine su uvedeni i tzv. novi gTLD, sa oznakama od tri ili više slova, za različite poslovne i druge namene (.AERO, .BIZ, .COOP, .INFO, .MUSEUM, .NAME, .PRO, .TRAVEL, .CAT, .TEL, .JOBS, .ASIA, .MOBI, .POST i .XXX). Od 2013. uvedeno je nekoliko stotina novih gTLD, broj im se stalno povećava, a mnogi od njih su na neengleskim jezicima i pismima i nazivaju se IDN gTLD.

Nacionalni domen najvišeg nivoa (ccTLD – country code Top-level domain) – internet domen koji je povezan sa određenom državom ili teritorijom. ccTLD se određuje na osnovu međunarodne dvoslovne oznake države, koji prema standardu ISO 3166-2, sadrži slova engleskog alfabeta (kao što je naš .RS domen). Postoje i IDN ccTLD koji sadrže i slova koja ne spadaju u engleski alfabet (kao što je naš .SRB domen).

Nacionalni domen drugog nivoa (ccSLD – country code Second-level domain) – nacionalni internet domen koji je registrovan ispod ccTLD-a i od njega je odvojen tačkom (npr. u nazivu domena beograd.org.rs, „.org.rs“ je ccSLD). Domenski prostor ccTLD-ova je najčešće podeljen na više ccSLD-ova, koji su namenjeni različitim kategorijama registranata (firme, organizacije, obrazovne ustanove, pojedinci, akademske ustanove, državni organi…). U okviru nacionalnog domena .RS postoji šest ccSLD-ova, svaki od njih namenjen za određenu delatnost registranta: .CO.RS, .ORG.RS, .EDU.RS, .IN.RS, .AC.RS i .GOV.RS. Takođe, i u okviru nacionalnog domena .SRB postoji šest ccSLD-ova, namenjenih istovetnim grupama registranta: .PR.SRB, .ORG.SRB, .OBR.SRB, .OD.SRB, .AK.SRB i .UPR.SRB).

Internacionalizovani naziv domena (IDN – Internationalized Domain Name) – naziv domena ispisan pismom koje nije engleski alfabet. Postoje IDN ccTLD koji su nacionalni domeni na nacionalnom pismu, kao što su naš ćirilički .SRB domen i drugi domeni ispisani kineskim, arapskim, indijskim i ostalim pismima.

Centralni registar (Central Registry database) – centralizovana zbirka podataka o registrovanim nazivima internet domena u okviru određenog TLD-a, sa podacima o njihovim registrantima i drugim registracionim podacima. Registracioni podaci sadrže adrese DNS servera koji omogućavaju vidljivost internet domena čiji naziv je registrovan u Centralnom registru.

Registar internet domena (Internet Domain Registry) – organizacija koja upravlja Centralnim registrom. Centralnim registrom nacionalnih internet domena .RS i .SRB upravlja RNIDS (Fondacija „Registar nacionalnog internet domena Srbije“).

Registrant (Registrant) – fizičko ili pravno lice koje je registrovalo naziv domena u Centralnom registru. To su krajnji korisnici naziva internet domena, na određeni vremenski period.

WHOIS servis (WHOIS service) – internet servis koji omogućava pregled javno dostupnih podataka o registrovanim nazivima domena u okviru Centralnog registra. Ukoliko je naziv domena registrovan, WHOIS servis omogućava prikaz osnovnih podataka o registrantu naziva domena, kao i o administrativnom i tehničkom kontaktu, u skladu sa definisanim pravilima o dostupnosti podataka.

Ovlašćeni registar (Registrar) – pravno lice ili preduzetnik koji je od Registra internet domena ovlašćen da u Centralni registar upisuje podatke o registraciji naziva domena, po nalogu registranta.

Administrativni kontakt (Administrative contact) – fizičko ili pravno lice ovlašćeno da u ime registranta prima i dostavlja podatke od značaja za registraciju naziva domena i vrši izmene svih podataka, osim promene registranta i administrativnog i tehničkog kontakta i podnošenja zahteva za prestanak registracije naziva domena.

Tehnički kontakt (Technical contact) – fizičko ili pravno lice ovlašćeno da u ime registranta prima i dostavlja podatke u vezi sa tehničkim pitanjima od značaja za registraciju naziva domena (npr. podaci o DNS serverima). U praksi je tehnički kontakt najčešće provajder kod koga je hostovan internet sajt za koji se registruje naziv domena ili ovlašćeni registar kod koga je registrovan naziv domena.

PREUZMITE DOKUMENT: Мали речник интернет појмова (PDF, 315KB)

Izvor:

http://www.domen.rs/mali-recnik-internet-pojmova/?utm_source=facebook+&utm_medium=facebook+&utm_term=recnik+&utm_content=recnik+&utm_campaign=lookalikeaudience